Pompa z rozdrabniaczem do szamba: kupujesz ją przez chusteczki, a producent właśnie chusteczki wyłącza z gwarancji
- Powód zakupu i wyłączenie z gwarancji to ta sama lista. Instrukcja Grundfosa mówi wprost: «Gwarancja obejmuje tylko usuwanie papieru toaletowego, fekaliów i ścieków. Uszkodzenia spowodowane przez ciała obce, jak bawełna, prezerwatywy, podpaski, nawilżane chusteczki, żywność, włosy, metale, drewno lub tworzywa sztuczne nie podlegają gwarancji».
- Ceny i parametry rozjeżdżają się dziesięciokrotnie. IBO Nitro 2850: 550 W, 300 l/min, 10 m, 229, 00 PLN. IBO CTR 750: 750 W, 300 l/min, 14 m, 465 zł. IBO Tyran 1500F: 1500 W, 300 l/min, 20 m, 577,94 PLN. IBO Kraken 1800 DF: 1800 W, 1 167,91 PLN. IBO ZWQ 3000: 3000 W, 950 l/min, 24 m, 49 kg, 2194 zł.
- Zawodowa odpowiedź jest inna niż sklepowa. Poradnik Projektanta: przy przepływie powyżej 4,0 l/s optymalne są «pompy o swobodnym przelocie, lecz nie mniejszym niż dla kuli o średnicy 80 mm». Na forum inżynier tłumaczy to samo: na sieci kanalizacyjnej pracują pompy, w których «wirnik ma otwarty przelot».
- Instrukcje mają twarde limity, o których nie mówi żaden opis produktu. Kraft&Dele KD755 dopuszcza zawartość ciał stałych «Poniżej 2%». Omnigena: powyżej 50 mg/l piasku lub innych elementów ściernych pompa zużyje się znacznie szybciej, a uszkodzenia z tego tytułu nie podlegają naprawom gwarancyjnym.
- Montaż ma własne liczby: wykop «większe co najmniej 1 metr od wymiarów zbiornika», 20 cm chudego betonu B10 na dnie, zbiornik napełniony wodą do 2/3 przed zasypaniem, warstwy zasypu do 50 cm, zakaz ruchu pojazdów w promieniu 4 m, wyłącznik różnicowoprądowy do 30 mA i ochrona przed spadkiem napięcia poniżej 210 V.
Instrukcja Grundfosa do Sololift2: gwarancja obejmuje tylko usuwanie papieru toaletowego, fekaliów i ścieków, a uszkodzenia spowodowane przez ciała obce, jak bawełna, prezerwatywy, podpaski, nawilżane chusteczki, żywność, włosy, metale, drewno lub tworzywa sztuczne nie podlegają gwarancji. Polski dystrybutor pomp WQ zabrania pompowania cieczy z elementami długowłóknistymi, piaskiem, kamieniami, szmatami, pieluchami, podpaskami i kawałkami drewna, i dodaje, że takie uszkodzenia nie podlegają naprawom gwarancyjnym.
Że rozdrabniacz nie powstał do niszczenia włókniny, tylko po to, żeby normalne ścieki przeszły przez wąską rurę tłoczną. Lista powodów zakupu i lista wyłączeń to ta sama lista, i nie jest to podstęp, tylko informacja, której nie ma w opisie produktu. Producent zapisał ją w jedynym dokumencie, który musi być zgodny z prawdą, czyli w warunkach gwarancji.
Pompa z rozdrabniaczem kupuje się prawie zawsze z tego samego powodu: coś zapycha szambo albo przepompownię, i sprzedawca mówi, że nóż to rozdrobni. Warto więc zacząć od zdania, które ten sam producent zapisuje w gwarancji, a które w opisie produktu nie pada nigdy.
Instrukcja Grundfosa do Sololift2 brzmi: «Gwarancja obejmuje tylko usuwanie papieru toaletowego, fekaliów i ścieków. Uszkodzenia spowodowane przez ciała obce, jak bawełna, prezerwatywy, podpaski, nawilżane chusteczki, żywność, włosy, metale, drewno lub tworzywa sztuczne nie podlegają gwarancji». Polski dystrybutor pomp serii WQ pisze to samo innymi słowami: «Nie dopuszczalne jest pompowanie cieczy zawierających jakiekolwiek elementy długowłókniste (np. słomę), piasek, kamienie, szmaty, pieluchy, podpaski, prezerwatywy, kawałki drewna, metalu itp.», i dodaje, że «Uszkodzenia pompy spowodowane pompowaniem w/w cieczy nie podlegają naprawom gwarancyjnym».
Lista powodów zakupu i lista wyłączeń z gwarancji to ta sama lista. To nie jest podstęp, to jest informacja: rozdrabniacz nie został zaprojektowany do niszczenia włókniny, tylko do tego, żeby normalne ścieki przeszły przez wąską rurę tłoczną.
Dwanaście modeli, dziesięciokrotny rozrzut
Ceny i parametry z polskich sklepów, uporządkowane od najtańszego. IBO Nitro 2850: 550 W, 300 l/min, 10 m podnoszenia, króciec 2 cale, 229, 00 PLN. IBO Furiatka 370: 370 W, 200 l/min, 12 m, 382,14 PLN. Omnigena WQ 8-4-0,37: 0,37 kW, 160 l/min, 8 metrów, 435.00 zł. IBO CTR 750: 750 W, 300 l/min, 14 m, króciec 2 cale, 18 kg, 465 zł. IBO Tyran 1500F: 1500 W, 300 l/min, 20 m, 577,94 PLN. IBO WQV 7-12-1,1: 1100 W, 300 l/min, 15 m, 2 cale, 22 kg, 848,00 zł. IBO Kraken 1800 DF: 1800 W, 300 l/min, 1 167,91 PLN. Grundfos Sololift2 CWC-3: maks. 620 W, maks. 137 l/min, 8,0 m, 7,1 kg, 1779,00 zł. IBO ZWQ 3000: 3000 W, 950 l/min, 24 m, króciec DN75, 49 kg, 2194 zł. Kraft&Dele KD755: 2850 W, 21000 l/h, 23 m, króciec 2 cale, 245,00 zł.
Dwie rzeczy w tej tabeli warto zobaczyć od razu. Pierwsza: przy IBO Kraken 1800 DF sklep podaje podnoszenie 25 m, a blog tego samego dystrybutora 21 metrów. Rozbieżność w karcie katalogowej tego samego produktu to sygnał, żeby przed zakupem zapytać o instrukcję, a nie o opis.
Druga jest ciekawsza. Kraft&Dele KD755 ma 2850 W i kosztuje 245,00 zł, a Grundfos Sololift2 CWC-3 ma maks. 620 W i kosztuje 1779,00 zł. To nie są konkurenci: pierwsza to pompa do szamba, druga to urządzenie do jednego sanitariatu w domu. Porównywanie ich po mocy albo po cenie prowadzi donikąd, bo rozwiązują inne problemy. Jak dobrać pojemność zbiornika, z którego pompa ma tłoczyć, opisuje szambo 10 m3, a częstotliwość wywozu jak często opróżniać szambo.
Co mówią liczby, których nie ma w opisie sklepu
Instrukcje mają limity, o których nie przeczyta się na stronie produktu. Kraft&Dele KD755 dopuszcza zawartość ciał stałych «Poniżej 2%». Omnigena precyzuje jeszcze ostrzej: «pompowanie wody z zawartością piasku lub innych elementów szlifujących w wodzie zawierającej więcej tych elementów niż 50 mg/l, spowoduje znacznie szybsze zużycie a w konsekwencji zniszczenie pompy», i dodaje, że «Uszkodzenia pompy spowodowane pompowaniem zanieczyszczeń mineralnych nie podlegają naprawą gwarancyjnym». Pięćdziesiąt miligramów na litr to bardzo mało — tyle piasku znajdzie się w szambie, do którego spływa woda z podwórka.
Po drugiej stronie są dane o wielkości cząstek. Instrukcja pompy bez rozdrabniacza WQD7-12-1.1 podaje «Max. średnica zanieczyszczeń stałych 10mm». Sklepy piszą ogólnikowo, że pompy do brudnej wody radzą sobie z cząstkami «od 5 do 50 mm». A Poradnik Projektanta, czyli źródło inżynierskie, podaje zupełnie inną logikę: przy przepływie powyżej «4,0 l/s» optymalne są «pompy o swobodnym przelocie, lecz nie mniejszym niż dla kuli o średnicy 80 mm».
Jaka jest średnica rury tłocznej i czy da się dać szerszą. Jaki swobodny przelot ma pompa. I czy w rozdzielnicy jest wyłącznik silnikowy. Odpowiedzi na te trzy pytania decydują o żywotności instalacji bardziej niż moc silnika, a żadna z nich nie pojawia się w opisie produktu.
Mocy i ceny między pompą do szamba a urządzeniem do jednego sanitariatu. Kraft&Dele KD755 ma 2850 W za 245,00 zł, Grundfos Sololift2 CWC-3 maks. 620 W za 1779,00 zł, i obie liczby są prawdziwe, bo rozwiązują inne zadania. Porównanie ma sens dopiero wtedy, gdy obie pompy mają tłoczyć to samo, tą samą rurą, na tę samą wysokość. Bez tych trzech warunków zestawienie cen mówi wyłącznie o tym, że jedno urządzenie jest tańsze od drugiego.
Długość i średnicę rury tłocznej, różnicę wysokości między pompą a punktem zrzutu oraz szacowany dobowy zrzut ścieków. Z tymi trzema liczbami rozmowa dotyczy doboru, a bez nich dotyczy promocji. Instalator, który potrafi z tych liczb wskazać punkt pracy pompy, jest tym, u którego warto kupić.
Dlaczego na sieci kanalizacyjnej robi się to inaczej
To zdanie z Poradnika Projektanta ma swoje odbicie w praktyce, i najlepiej wytłumaczył je użytkownik forum, który zawodowo zajmuje się sieciami.
Na sieci kanalizacyjnej stosowane są zwykłe pompy, ale wirnik ma otwarty przelot (pomiędzy wirnikiem a muszlą jest duży luz), ale też pompy w których wirnik pracuje z płytą czołową pełniąc funkcję rozdrabniacza. Papier (celuloza) jest w ściekach całkowicie rozdrobiona po przejściu przez pompy.
Elektroda, wątek „Jaka pompa do przepompowni ścieków z rozdrabniaczem na włókniste zanieczyszczenia?”Sedno jest w nawiasie: duży luz między wirnikiem a muszlą. Rozdrabniacz działa odwrotnie — im ciaśniej nóż pracuje przy płycie, tym lepiej tnie, i tym łatwiej się zaklinuje. Dlatego pytanie, które warto zadać przed zakupem, nie brzmi «czy ma rozdrabniacz», tylko «jaki ma swobodny przelot i jaką średnicę ma rura tłoczna». Kiedy da się poprowadzić szerszą rurę, wygrywa przelot. Kiedy rura jest wąska i długa, nie ma wyjścia i trzeba ciąć.
Na tym samym forum budowlanym ktoś podsumował to jednym zdaniem o wyborze przy tej samej cenie: «Sądzę, że przy tej mocy coś fajniejszego znajdzie się w cenie z wirnikiem VORTEX na wylot PE63 niż z rozdrabniaczem na PE50». To jest cała różnica: PE63 zamiast PE50 i wirnik, który przepuszcza, zamiast noża, który tnie.
Co się psuje i dlaczego
Zapytany o pompy o mocy 2-3 kW użytkownik, który miał ich kilka, opisuje rutynę, jaka z tego wynika.
Główny problem polega na tym, że pompy z rozdrabniaczem o mocy 2-3 kilowata (było ich kilka rodzajów) zawsze się zatykają. Coś wkręci się w rozdrabniacz i trzeba pompę wyjąć, ruszyć wirnikiem w lewo i wsadzić ją z powrotem, a nie ukrywam, że czynność ta jest dość nieprzyjemna, bo należy wypompować najpierw inną pompą ścieki, a następnie wejść do szamba po pompę.
Elektroda, wątek „Jaką pompę do szamba wybrać, by uniknąć zatykania rozdrabniacza?”Instrukcja Omnigena do QV CUT 150MF potwierdza mechanizm od strony technicznej: o zużyciu układu tnącego świadczy «zapychanie się komory ssącej», a żeby wymontować nóż, potrzebny jest «klucz imbusowy 6mm». Zużyty nóż nie przestaje działać z dnia na dzień — najpierw zaczyna przepuszczać, potem zapychać.
Przyczyna, którą wskazują zgodnie fora i instrukcje, jest jedna.
Nie słyszałem o specjalnym papierze, ale główny problem to są chusteczki nawilżane które de facto są wykonane z włókniny (tworzywo sztuczne) które zapychają sieć kanalizacyjną i pompy.
Elektroda, wątek „Jaka pompa do przepompowni ścieków z rozdrabniaczem na włókniste zanieczyszczenia?”Włóknina to tworzywo sztuczne, a tworzywa sztuczne są na liście wyłączeń gwarancyjnych Grundfosa. Koło się zamyka. Co jeszcze nie powinno trafiać do szamba, opisuje zapchana toaleta, a co robić, gdy pompa już stanęła — pompa do szamba.
Jest też awaria, która nie ma nic wspólnego z chusteczkami. Użytkownik forum Murator opisał koniec swojej pompy po dwudziestu pięciu latach: kawałek drewna dostał się do wirnika, zablokował go i spalił silnik, bo w rozdzielnicy nie było wyłącznika silnikowego. To prowadzi wprost do części, którą prawie wszyscy pomijają.
Montaż: liczby z instrukcji
Wykop ma być «większe co najmniej 1 metr od wymiarów zbiornika», a na jego dnie «dwudziestocentymetrową warstwę chudego betonu klasy B10». Przed zasypywaniem trzeba «zbiornik przepompowni wypełnić do 2/3 wysokości wodą», a wykop uzupełniać «warstwami o miąższości nie większej niż 50 cm». Ruch pojazdów oraz składowanie ciężkich przedmiotów są zabronione w promieniu «4 m» od centrum zbiornika. Przy wysokim poziomie wód gruntowych lekkie zbiorniki polietylenowe zachowują się jak spławik i «bezwzględnie należy je kotwić do płyty fundamentowej lub obsypywać chudym betonem». Ta sama zasada dotyczy zbiorników na ścieki i jest opisana w szambo betonowe.
Elektryka ma dwie liczby. Instalacja zasilająca musi mieć wyłącznik różnicowoprądowy o prądzie zadziałania «nie wyższym niż 30mA», a silnik trzeba chronić przed «spadkiem napięcia poniżej 210V». Do tego dochodzi zabezpieczenie silnikowe, którego brak spalił pompę z forum.
Zawór zwrotny to pozycja, przy której rozrzut cen wynika z średnicy: najprostsze domowe zawory kosztują «od 20 zł», a specjalistyczny «zawór zwrotny 3 cale» to «379,00 zł». Przy ściekach z fekaliami najlepiej sprawdza się «ciężka kula pokryta warstwą gumy (EPDM)».
Na koniec pływaki. Instrukcja Omnigena zabrania, by wolny przewód pływaka po regulacji był krótszy niż «8cm». Projektant idzie dalej i zaleca zrezygnować z pływaków na rzecz «sond hydrostatycznych lub dzwonów powietrznych», bo klasyczne pływaki «często oblepiają się tłuszczem». To najtańsza zmiana w całej instalacji i jedna z niewielu, które usuwają awarię zamiast ją opóźniać.
Rynek sprzedaje rozdrabniacz jako odpowiedź na chusteczki, a producent w tej samej instrukcji wyłącza chusteczki z gwarancji. Obie strony mają rację i to jest najciekawsze w tym temacie: nóż rzeczywiście przepuszcza przez wąską rurę to, czego nie przepuściłaby zwykła pompa, ale nie po to, żeby radzić sobie z włókniną, tylko po to, żeby normalne ścieki zmieściły się w PE50. Dlatego moja rada jest nudna i tania. Zanim wybierzesz moc, ustal średnicę rury tłocznej — jeśli można dać szerszą, kup pompę z dużym przelotem, bo Poradnik Projektanta mówi o kuli 80 mm przy przepływie ponad 4,0 l/s, a forumowy praktyk o wirniku VORTEX na PE63 zamiast rozdrabniacza na PE50. Jeśli rura musi być wąska, kup rozdrabniacz, ale wtedy dołóż wyłącznik silnikowy w rozdzielnicy i sondę zamiast pływaka, bo to są dwie rzeczy, które w opisanych awariach zdecydowały o tym, czy pompa się zatrzymała, czy spaliła. I niezależnie od wyboru: kosz w studzience i konsekwentne nierzucanie chusteczek do toalety zrobią dla żywotności pompy więcej niż dodatkowy kilowat mocy.
Producent wyłącza je z gwarancji: nawilżane chusteczki są na liście ciał obcych obok metalu i drewna.
Tylko usuwanie papieru toaletowego, fekaliów i ścieków.
Zabrania pompowania elementów długowłóknistych, piasku, kamieni, szmat, pieluch i podpasek.
Żeby normalne ścieki przeszły przez wąską rurę tłoczną.
229, 00 PLN za IBO Nitro 2850 o mocy 550 W.
2194 zł za IBO ZWQ 3000 o mocy 3000 W i wydajności 950 l/min.
Nie: Kraft&Dele KD755 ma 2850 W za 245,00 zł, a Grundfos 620 W za 1779,00 zł.
Zadaniem: jedna pompa do szamba, druga do jednego sanitariatu.
Najczęstsze pytania
Czy pompa z rozdrabniaczem poradzi sobie z chusteczkami nawilżanymi?
Producenci mówią, że nie, i zapisują to w gwarancji. Instrukcja Grundfosa do Sololift2: «Gwarancja obejmuje tylko usuwanie papieru toaletowego, fekaliów i ścieków. Uszkodzenia spowodowane przez ciała obce, jak bawełna, prezerwatywy, podpaski, nawilżane chusteczki, żywność, włosy, metale, drewno lub tworzywa sztuczne nie podlegają gwarancji». Polski dystrybutor pomp WQ pisze podobnie: «Nie dopuszczalne jest pompowanie cieczy zawierających jakiekolwiek elementy długowłókniste (np. słomę), piasek, kamienie, szmaty, pieluchy, podpaski, prezerwatywy, kawałki drewna, metalu itp.», dodając, że «Uszkodzenia pompy spowodowane pompowaniem w/w cieczy nie podlegają naprawom gwarancyjnym». Innymi słowy: powód, dla którego kupuje się rozdrabniacz, jest tym samym powodem, dla którego gwarancja nie zadziała.
Ile kosztuje pompa z rozdrabniaczem i jakie ma parametry?
Rozrzut jest dziesięciokrotny. IBO Nitro 2850: 550 W, 300 l/min, 10 m podnoszenia, króciec 2 cale, 229, 00 PLN. IBO Furiatka 370: 370 W, 200 l/min, 12 m, 382,14 PLN. Omnigena WQ 8-4-0,37: 0,37 kW, 160 l/min, 8 metrów, 435.00 zł. IBO CTR 750: 750 W, 300 l/min, 14 m, 18 kg, 465 zł. IBO Tyran 1500F: 1500 W, 300 l/min, 20 m, 577,94 PLN. IBO WQV 7-12-1,1: 1100 W, 300 l/min, 15 m, 22 kg, 848,00 zł. IBO Kraken 1800 DF: 1800 W, 300 l/min, 1 167,91 PLN, przy czym podnoszenie podawane jest raz jako 25 m, raz jako 21 metrów. Grundfos Sololift2 CWC-3: maks. 620 W, maks. 137 l/min, 8,0 m, 7,1 kg, 1779,00 zł. IBO ZWQ 3000: 3000 W, 950 l/min, 24 m, króciec DN75, 49 kg, 2194 zł.
Rozdrabniacz czy zwykła pompa zatapialna?
To zależy od tego, ile płynie i co w tym jest. Instrukcja pompy bez rozdrabniacza WQD7-12-1.1 podaje «Max. średnica zanieczyszczeń stałych 10mm», a sklepy piszą ogólnie o cząstkach «od 5 do 50 mm». Poradnik Projektanta jest konkretniejszy: przy przepływie powyżej 4,0 l/s optymalne są «pompy o swobodnym przelocie, lecz nie mniejszym niż dla kuli o średnicy 80 mm». Praktyk na forum tłumaczy to samo prostszym językiem: na sieci kanalizacyjnej stosuje się pompy, w których «wirnik ma otwarty przelot», a papier i tak zostaje rozdrobniony po przejściu przez pompę. Rozdrabniacz ma sens tam, gdzie rura tłoczna jest wąska i długa; tam, gdzie da się poprowadzić szerszą rurę, większy przelot bije ostrze.
Dlaczego rozdrabniacz się zapycha, skoro ma nóż?
Bo nóż tępieje i bo włóknina nie tnie się jak papier. Instrukcja Omnigena do QV CUT 150MF podaje, że o zużyciu układu tnącego świadczy «zapychanie się komory ssącej», a demontaż noża wymaga «klucza imbusowego 6mm». Na forum użytkownik z kilkoma pompami 2-3 kW pisze, że «zawsze się zatykają» i że trzeba je wyjmować i ruszać wirnikiem w lewo. Inny dodaje o Grundfosach: «trzeba ostrzyć nóż tnący, jest z nierdzewki. A i tak się zapychają». Przyczyna jest jedna i wskazał ją inżynier w tej samej dyskusji: «główny problem to są chusteczki nawilżane które de facto są wykonane z włókniny (tworzywo sztuczne)».
Co trzeba zrobić przy montażu przepompowni?
Instrukcje producentów podają liczby. Wykop ma być «większe co najmniej 1 metr od wymiarów zbiornika», na dnie «dwudziestocentymetrową warstwę chudego betonu klasy B10». Przed zasypaniem trzeba «zbiornik przepompowni wypełnić do 2/3 wysokości wodą», a wykop uzupełniać «warstwami o miąższości nie większej niż 50 cm». Ruch pojazdów i składowanie ciężkich przedmiotów są zabronione w promieniu «4 m» od środka zbiornika. Przy wysokim poziomie wód gruntowych lekkie zbiorniki polietylenowe zachowują się jak spławik i «bezwzględnie należy je kotwić do płyty fundamentowej lub obsypywać chudym betonem». Zasilanie musi mieć wyłącznik różnicowoprądowy «nie wyższym niż 30mA», a silnik ochronę przed «spadkiem napięcia poniżej 210V». Wolny przewód pływaka po regulacji nie może być krótszy niż «8cm», choć projektant zaleca w ogóle zrezygnować z pływaków na rzecz «sond hydrostatycznych lub dzwonów powietrznych», bo pływaki «często oblepiają się tłuszczem».
Redaktor i badacz gospodarki ściekowej domów jednorodzinnych
Opracowuje niezależne poradniki o szambach i przydomowych oczyszczalniach, zestawiając przepisy (rozporządzenie Dz.U. 2022 poz. 1225, prawo budowlane), realne cenniki i doświadczenia właścicieli domów.